ТУРОНЗАМИН

ХУШХАБАР КУТГАН ДЎСТ

“Миллатвакили Насрулло Саййид миллий байроқни ўртага олиб чиқди. “Яшасин мустақиллик!” дея ҳайқирди. Унинг бу ҳайқириши тоғларда акс садо бергандек қатор ораларида такрорлана бошланди…”(“ИАК” ҳужжатли романидан).

Ўзбек демократик мухолифатининг таниқли намоёндаси, миллатининг жонкуяри ва адолат учун толмас курашчи Насрулло Саййид бугун - 2008 йилнинг 20 Февралида 50 ёшга кирди.

Демократик Ўзбекистон Конгресси фаоллари ва “Туронзамин” таҳририяти номидан сафдошимизни бу қутлуғ кун билан муборакбод этар эканмиз, унга узоқ умр, сиҳат саломатлик тилаш баробарида тезроқ ўзи севган Ватанига қайтиб, кейинги юбилейларини оиласи даврасида, яқинлари ва дўстлари, қолаверса, бутун миллатимиз билан бирга нишонлашини умид қилиб қоламиз.

Қуйида Насрулло Саййид ҳақида ёзувчи Жаҳонгир Муҳаммаднинг нашрга тайёрланаётган “Ўзбеклар ва ўзбеклар” асарининг иккинчи китобига кирган лавҳани ўқинг.

ХУШХАБАР КУТГАН ДЎСТ

1.Бухоролик депутат

Кейинги 20 йил давомида Бухорои шарифдан минглаб депутатлар сайланган ёки тайинланган. Лекин мен бухоролик депутат десам, кўз олдимга Насрулло Саййид келади.

Юзидан табассум аримайдиган, сўзидан умид оғмайдиган бу йигитни 1990 йилнинг бошида таниганман. У ҳар доим Олий Кенгашнинг мен ишлаган Ошкоралик қўмитасига кириб келганда ёнида ўзи каби ўтюрак дўсти Имом Файзи бўларди. Имом индамай турар, аммо Насрулло салом-аликдан кейин дарҳол суҳбат мавзуини муаммоларга буриб юборарди. Унинг фикрлари ўткир, қарашлари ойдин, истаклари соф эди.

Ўша кезларда у ҳам, Имом ҳам Эрк партиясига аъзо эдилар. Кейинчалик Олий Кенгашда бу партиянинг фракциясини тузганимизда мазкур гуруҳда Имом Файзи, Ойгул Маматова, Самандар Қўқонов, Отажон Полвон ва бошқалар билан бирга Насрулло Саййид ҳам фақат бор эди эмас, балки энг фаоллардан бири эди.

Насрулло 1958 йилнинг 20 февралида Вобкент туманининг Бурқут қишлоғида туғилган. У ўн болали оиланинг иккинчи фарзанди. Шунда ҳам у Самарқанд Давлат Архитектура олийгоҳини битирди. 13 йил қурилишда ишлаб уста(мастер)ликдан ўша пайтларда ПМК дейилган қурилиш ташкилотининг раҳбарлигига қадар кўтарилди. Ошкоралик ва қайта қуриш йилларининг натижаси ўлароқ унинг номзоди ҳам депутатликка қўйилди. Рақиблари СССР Олий Совети депутатию туман ташкилотининг вакили бўлишларига қарамай у сайловда 68 фойиз овоз тўплаб, ғолиб бўлди. Элга танилган шоиру олимлар, мухолифат лидерию казо-казоларнинг номзодлари Ислом Каримов раҳбари бўлган коммунистик партия рўйхатидан қўйилиб, якка ҳолда сайлатилган бир шароитда Насруллонинг ғалабаси алоҳида маънога эга эди.

2. Яловбардор

Ўзбекистон тарихининг энг муҳим нуқталаридан бири-1990 йил 20 Июнда Мустақиллик декларацияси қабул қилинган кун. Бу ҳужжат қанчалик жангу жадаллар эвазига қабул қилингани ҳақида “ИАК” ва “Қувғин” китобларида батафсил ёзганман.

Ўша куни юз берган оламшумул воқеанинг марказида турганлардан бири Насрулло Саййид эди. Кўпчилик Мустақиллик декларацияси кун тартибига кирадими йўқми- билмас экан, Насрулло ўша кун бу ҳужжат қабул қилинишига олдиндан ишонган.

Ишонмаганида сессияга байроқ олиб келармиди?!

Бу ўша кезда аждодларимизнинг амалга ошмаган орзуларининг ёруғликка интилган одими эди. Насрулло улкан орзуни Олий Кенгаш сессиясига олиб келганди.

Бу ҳақда “ИАК” ҳужжатли китобида шу сатрлар бор׃

“Миллатвакили Насрулло Саййид миллий байроқни ўртага олиб чиқди. “Яшасин мустақиллик!” дея ҳайқирди. Унинг бу ҳайқириши тоғларда акс садо бергандек қатор ораларида такрорлана бошланди…”.

Ҳа, у нафақат байроқни олиб келган ва балки бутун Кенгаш аъзоларни “Яшасин мустақиллик!” дея ҳайқиришларига йўл очганди ўшанда. Унинг залда у томондан бу томонга байроқ билан югурганини тасаввур қилиш унинг кимлигинию унинг нияти ва орзуларини ўртага қўяди.

У мустақиллиқ яловбардори бўлди. Аммо унинг ўша кунги югуриши сессияни видеотасмадан қайта-қайта томоша қилган “он ҳазрат”га ёқмаган кўринадики, унинг бошида ҳам зулмнинг тегирмон тоши айлана бошлади.

1993…
1994…
2002…
2004…
2005…
Бу йилларнинг ҳар бири янгитдан қўзғатилган сохта ишлар, умрни емирган кунлар…Суд кетидан суд. Тергов кетидан тергов. Охиргиси Дадахон Ҳасаннинг қўшиқларини тарқатган деган айб…

Ўзбекистонда мустақиллик учун курашганларнинг қадри ана шу бўлди.

3. Сургунда

Ватанига сиғмаган Насрулло 2005 йил Бишкекка келишга мажбур бўлди. Бу ерда ҳам ўз юрти, унинг ташвиш ва муаммоларидан узоқда туролмади. Кўплаб мақола ва шеърлари ҳам бунга далил.

У 2006 йил 14 сентябрда тарқатган баёноти билан ”Эрк” раҳбарининг ғайридемократик ҳаракатларига қарши исён қилиб, бу гуруҳни тарк этди. Аммо диктатурага қарши демократик курашини тарк этмади.

Насрулло Бишкекда экан режим унга тинчлик бермади. Бухоро вилоят Ички ишлар бошқармаси, терроризмга қарши кураш бўлими ходими, подполковник Рустам Баҳромов ва Вобкент тумани ИИБ жиноят қидирув бўлими ходими, капитан Мажид Сафаровлар уни олиб кетиш мақсадида 2007 йил 28 май куни бу ерга келдилар. Уни Ўзбекистонга экстрадиция қилишни талаб етдилар.

Бу эса унинг қирғиз дафтарини ҳам ёпди ва у бир ўғли билан олис Канададан бошпана топди.

4. Хаёл

Ўтга йиллар унинг саломатлигида қандайдир из қолдирган бўлиши мумкин, аммо унинг қатъияти ва демократик курашдаги собитлигини бука олмади. Насрулло Саййиднинг бугунги ҳаёти ва бугунги хаёлини унинг бир шеъри жуда ҳам чиройли тарзда ифодалайди.

“Келса эди, юртдан хушхабар
Ҳеч ўйламай, шу он кетардим.
Космик тезлик ҳеч нарса менга,
Ундан ўзиб, уйга етардим.

Келса эди, юртдан хушхабар
Тил чиқди, деб барча соқовга.
Замонимиз келди бизни, деб
Тупурардим Пекин, Масковга.

Келса эди, юртдан хушхабар
Қалқиди, деб сени туққан халқ.
Халқим пойин бориб ўпардим
Қасам сенга эй ягона Ҳақ.

Келса эди, юртдан хушхабар
Чиқмоқчи, деб халқинг майдонга.
Майдонларда турмоқлик учун,
Қанот қоққум Ўзбекистонга.

Келса эди, юртдан хушхабар
Қутилди, деб халқинг зулмдан.
Уммонлардан сакраб ўтардим,
Қайтаролмас довул йўлимдан.

Келса эди, юртдан хушхабар
Йиқилди, деб тахти баттолни.
Юртга шундай елиб борардим,
Доғда қўйиб бутун шамолни.

Келармикан юртдан хушхабар
Деб, кутади ўғлинг дарбадар.
Уйғонсангчи эй менинг халқим,
Ухлаш мумкин наҳот шу қадар?!

Качон келар ўша хушхабар?
Канада”.

Дўстим Насрулло Саййид Канадада яшаб, олисларда қолган Ватандан хушхабар кутмоқда…
Худди сиз каби…
Худди биз каби…
Худди Ватандаги аҳли миллат каби…

ЖАҲОНГИР МУҲАММАД.