ТУРОНЗАМИН

Қоратаппак ( Маъжозий қисса)
Тўртинчи боб
Қоратаппак Каламуш Калонийникига жойлашгач, дўсти Пиёлакўз у билан хайрлашиб ўз юрти Сўзанарияга учиб кетди. Қоратаппак “Бир пой шиппак”ка бориб ўзи туғилиб ўсган қишлоғига хашар йўли билан мактаб қурди. Қумрсқалар, хашоротлар ва бошқа жониворлар ўз болаларини олиб келиб унга топширишди. Қоратаппак озодлик, мустақиллик ғояларини болалар онгига сингдиришга харакат қилар, Уларни экскурсиларга олиб чиқиб буюк анхорнинг бепаён кўринган бўтана ва шошқин сувлари, долғали тўлқинлари, қирғоқдаги мовий шамолларда шовуллаб ётган баҳайбат ва қалин қамишзор ўрмонлари, осмонўпар кесак тоғлари ўтиб бўлмас тропик ажириқ чангалзорлари минг – минглаб сўзанаклар учиб юргувчи чексиз ўтлоқлар соясида бутун бошли қумурсқа қабиласи салқинласа бўладиган оппоқ очилгувчи улкан ёввойи гулларга, улар орқали Ватанга яъни она заминга мухаббат уйғотар бу йўлда тиним билмай ишларди. Бир куни синфга янги ўқувчи келди. Унинг исми – фамилиясини ўқувчилар рўйхатига тиркаётиб Қоратаппак бироз ҳайрон бўлиб қолди. Чунки янги ўқувчининг исми ҳам Қоратаппак эди. Қоратаппак у ўқувчига бир зум тикилиб туриб “Адаш эканмиз” деб қўйди. Ўша куни кечқурун қаттиқ бўрон турди. Қоратаппак бўкираётган тунги бўронлар наърасини тинглаб ётар экан у япроққа ўраниб ётган қоровулхона дарчаси тақиллади. Қоратаппак ёнарқуртни олиб дарчага яқинлашдида ойнадан қаради. Ташқарида акаси Чалатаппак турар эди. Қоратаппак эшикни очди. Акаси ичкарига кираркан қовоғини уйганича укаси билан йиғлаб қучоқлаб кўришди. Қоратаппакнинг юзидаги табассум нурлари сўниб акасига ўтириш учун жой кўрсатди. Акасидан хол – ахвол сўради. Чалатаппакнинг хасратидан чанг чиқди. Кўз ёши қилди.
- Ука, келганингни эшитиб хурсанд бўлдим. Онамниям анави судхўрникидан олиб кетибсан. Раҳмат, яхшиям сен бор экансан. Отам рахматли тирик бўлганларида сенинг муваффақиятларингни кўриб роса хурсанд бўлардилар. Айтишларича учувчи лейтенант бўлган эмишсан. Қандай яхши. Сен қумурсқалар тарихида биринчи лейтенантсан. Илойим, генерал бўлгин. Энди, укажон, мен ҳам сен айтган йўлдан юраман. Чизган чизиғингдан чиқмайман. Агар билсанг кечасида келишимнинг боиси бор. Оёғинга бош уриб келдим. Мени ўлимдан қутқар. Қиморда эшакқуртларга ютқазиб қарздор бўлиб қолдим. Агар пулни бир соатдан кейин олиб бормасам қуртлар мени сўйишади. Жон ука, қўллавор. Энди қайтиб қимор ўйнамайман. Йўқ дема. Ахир акангман. Ота хукмидаман - деди.
Қоратаппак акасининг бу гапларидан ўйланиб қолди. Анчадан кейин кийиниб акаси билан ташқарига чиқдида қоровулхона эшигини қулфларкан ака – ука бўронли зулмат қўйнига кириб кўздан ғойиб бўлишди. Улар узоқ юриб ялпиз ўрмони ортидаги ертўлага жойлашган қиморхонага кириб боришди. Уларга уяли телефон ушлаган соқчи бешиктебратар пешвоз чиқиб Чалатаппакка:
- Соққани олиб келдингми? - деди. Чалатаппак “Ха” дегандай бош ирғади. Бешиктебратар уларни тутун туманлари аро қиморхона залига олиб ўтди. У ерда жинси шим, шпорли туфли, эгнига кавбойка, бошига кавбойлар шляпасини кийиб олган Босс Семизқурт сигара чекиб ўтирар. Унинг атрофида жунли қурт, симқурт,Гўшкетди, Бўзоқбоши ва чаёнлар ҳам бор эди. Қоратаппак Боссга қараб:
- Акамнинг сизлардан неча пул қарзи бор - деди. Босс суммани айтди. Қоратаппак стол устига бир даста ажнабий пул ташлади. Қурт – қумурсқаларнинг оғзилари очлиб қолди. Шифтдан ипга соилиб тушган олма қурти пулларга тикилиб:
- Ни фега себе! Ахир бу кўкавой соққаку. Анхорортинская валюта! - деб юборди. Босс семизқурт бриллиант кўзли узук таққан бақалоқ панжалари билан пулларни олар экан. Қоратаппака тикилиб қолди.
- Қайтими керак эмас. - деди у. Сўнг акасига қараб: - Энди қайтиб қимор ўйнаманг. Қани, кетдик - деди. Акаси раҳмат айтди. Лекин кетишга шошилмади.
- Ука, сен боравер. Менинг буларда икки оғиз гапим бор. Хотиржам бўл. Қимор ўйнамайман - деди. Қоратаппак нима дейишини билмай туриб қолди Сўнг ноилож акасини қолдириб ташқарига чиқди.